Gò Công Xưa – Kho Muối

Kho Muối Gò Công — một cái tên nghe đã thấy chuyện ngày xưa

Nằm mút đường Huyện Ngươn, ngó ra rạch Gò Công, ngày trước có một tòa nhà lầu khá đồ sộ và xinh đẹp, đó là Ty Thương chánh (Douanes et Régies). Người dân Gò Công quen miệng gọi nơi này là Kho Muối, bởi hồi trước đây là nơi người Pháp bắt dân phải chở muối về đóng thuế rồi mới được đem đi bán. Muối vốn là thứ dân nghèo cũng phải làm ra để sống, vậy mà muốn bán được lại phải qua cửa nhà đoan. Người Pháp cai quản Ty này còn được dân gọi bằng một cái tên riêng là tào cáo, bắt nguồn từ tiếng “tài-cẩu”, nghĩa là chó lớn, theo cách gọi của người Tàu.

Chỉ riêng cái tên ấy cũng đủ cho thấy người dân Gò Công ngày trước nhìn nhà đoan bằng con mắt như thế nào. Không phải chỉ sợ mà còn oán ghét, bởi công việc của họ thường là kiểm soát, bắt bớ, làm khó những người buôn bán nhỏ lẻ; nhất là những dân nghèo vì quá túng thiếu phải làm và bán một chút muối, chút rượu mà không đóng thuế. Với người có quyền, đó có thể chỉ là việc thi hành luật lệ. Nhưng với người nghèo đang kiếm từng đồng để sống, một lần bị bắt hay bị phạt có khi là cả một chuyện lớn.

Ngay trước Kho Muối, phía mé sông ngày trước có một cái bến đúc bằng xi-măng nhô khá xa ra ngoài sông, dùng cho ghe thuyền cập bến. Cái bến ấy đến nay vẫn còn. Nhìn một tòa nhà cũ và một bến sông còn sót lại, mới thấy một thời buôn bán ở Gò Công không chỉ diễn ra trên đường phố hay ngoài chợ. Ghe từ sông vào, hàng hóa lên bến, rồi người dân phải đi qua những quy định của nhà đoan. Một góc nhỏ bên rạch Gò Công vậy thôi, nhưng từng là nơi gặp nhau của chuyện làm ăn, chuyện thuế má và cả những nỗi sợ rất đời thường của người dân xưa.

Nguồn: Tổng hợp.